تبلیغات
The Articles - چگونه یک مقاله علمی بنویسیم.
prepared:by Mansoor Faryadi

چگونه یک مقاله علمی بنویسیم.

نویسنده :منصور فریادی
تاریخ:جمعه 26 خرداد 1391-11:02 ب.ظ

 

ضریب تاثیر (IF) چیست؟

فاكتور تاثیر به صورت میانگین، تعداد ارجاعات به یك مورد قابل استناد (نظیر مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، یاد داشت، چكیده و..) در یك مجله علمی در طول زمانی معین تعریف شده است. فاكتور تأثیر، تعداد ارجاعات به مقاله های منتظر شده در دو سال قبل مجله تقسیم بر تعداد مقاله های منتشر شده در دو سال مذكور است. در مواردی فاكتور تأثیر مجله بطور میانگین (كه معدل فاكتور تأثیر طول دوران فهرست شدن آن مجله در ISI می باشد)، نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این شاخص مهمترین و در عین حال كاربردی ترین شاخص ارزیابی مجله ها از نظر ISI است. این عامل همه ساله توسط ISI بر مبنای ارجاعات به هر یك از مجله های علمی آن محاسبه می شود و نتیجه در گزارش JCR منتشر می شود. این ضریب نه برای مقاله یا نویسنده بلكه برای مجله محاسبه می شود. محاسبه بر مبنای یك دوره سه ساله صورت می گیرد.


چگونه یك مقاله ISI ارزیابی می شود؟

برای اینكه بتوانید یك مقاله بنویسید، لازم است در این زمینه اطلاعاتی داشته باشید. اگر این مقاله را برای مؤسسه اطلاعات علمی ISI می نویسید، احتمالاً برایتان مهم است كه بدانید این مقاله ها چگونه ارزیابی می شود. امروزه ارزیابی مقاله های علمی یكی از دغدغه های جوامع علمی می باشد. مؤسسه اطلاعات علمیISI برای ارزیابی تحت پوشش فهرست نویسی خود، سه شاخص در نظر گرفته است: 1- فاكتور تأثیر گذار (IF): این شاخص مهمترین و در عین حال كاربردی ترین شاخص ارزیابی مجله ها از نظر ISI است.

2- شاخص فوری(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله های منتشر شده مجله در سال مورد ارزیابی تقسیم بر تعداد مقاله های منتشر شده در همان سال مجله مذكور است. این شاخص در حقیقت شیب رشد منحنی ارجاعات را بیان می كند. 3- شاخص نیمه عمر استناد(Cited Half-Life):نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد، تعداد سال هایی است كه از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد كل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم.

به عبارت دیگر، این شاخص مدت زمانی كه نیمی از كل استنادات به آن مجله صورت پذیرفته باشد را نشان می دهد و در حقیقت سرعت كاهش میزان ارجاعات به مجله را بیان می كند. بدیهی است كه وقتی مقاله های یك مجله ارزش خود را برای ارجاعات، زود از دست بدهند (مقاله ها سطحی باشند و خیلی زود بی ارزش شوند)، تنها به مقاله های جدید مجله ارجاع داده می شود. این موضوع باعث می شود كه نیمه عمر ارجاعات به مجله كاهش یابد. بنابراین هر چه نیمه عمر ارجاعات به مجله بیشتر باشد، نشان می دهد كه ارزش مقاله های مجله در طول زمان بیشتر حفظ شده است و هنوز مورد ارجاع قرار می گیرند.

در مجموع هرچه نیمه عمرارجاعات به یك مجله بیشتر باشد، ارزش مجله بالاتر می رود. در پایان هر سال، مجله های تحت پوشش فهرست نویسی ISI كه در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزیابی می شوند. معیارهای ارزیابی و سنجش همان شاخص های ارزیابی ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) می باشند. نتایج این ارزیابی نیز درگزارش های ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام می شود. در بین فاكتورهای بالا، فاكتور تأثیر، كاربردی ترین شاخص می باشد و امروزه به طور گسترده ای در درجه بندی و ارزیابی مجله های مورد استفاده قرار می گیرد. این فاكتور در حقیقت توانایی مجله و هیأت تحریریه آن را در جذب بهترین مقاله ها نشان می دهد.

بانك اطلاعات ISI، مركزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجله های علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد. پر واضح است كه منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن كل مجله های علمی منتشر شده در جهان نمی باشد. چرا كه از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجله های نشر یافته در جهان از استانداردهای ISI پیروی نكرده اند و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجله های علمی ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می گیرد.

ارزیابی كنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله های علمی ارزیابی شده، انتخاب می شوند. هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یكسری مراحل ارزیابی را پشت سر می گذارند.

از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانك اطلاعاتیISI، كمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می باشد. لازم به ذكر است كه هیچ یك از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرد، بلكه با بررسی مجموع عوامل، یك امتیاز كلی داده خواهد شد.

از جمله مواردی كه در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است كه عنوان مقاله ها، چكیده و كلمات كلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می شود كه منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می رسد، اما موارد ذكر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی كنندگان مجله های علمی در ISI نمی توانند عناوین ومنابع بكار رفته در مقاله ها را به زبان انگلیسی ترجمه كنند. داوری علمی و تخصصی مقاله های چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده ترین موارد مورد توجه ارزیابی كنندگان می باشد كه گویای اعتبار و غنای علمی مجله است. سه پایگاه WOS ، EST و JCR از معتبرترین پایگاه های علم سنجی هستند كه توسط مؤسسه اطلاعات علمی ISI تهیه و روز آمد سازی می شوند.

پایگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبنای دوره های زمانی 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی كشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا كل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می پردازد. در پایگاه Web of Science(WOS) امكان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره های زمانی مختلف بر اساس شاخص های گوناگون علم سنجی وجود دارد.

پایگاه (JCR (Journal citation Reports به ارائه گزارش استنادی نشریه ها می پردازد. از طرفی تعداد نشریه هایی كه هر كدام از این پایگاه ها نمایه می كنند نیز با دیگری متفاوت است.

بهترین معیارهای ISI برای نمایه كردن مجله ها چیست؟

در سایتISI چهار مورد به عنوان ملاك های اصلی نمایه شدن مجله آمده است كه عبارتند از:

1- زمان بندی نشر، تعریف شده باشد یعنی معلوم باشد كه فصلنامه است، ماهنامه است یا... و در موعد معین هم آماده شود.

2- فرآیند داوری برای مجله تعریف شده باشد.

3- قواعد نشر بین المللی را رعایت كند. برای مثال، عنوان مجله گویای محتوای آن باشد.

4- مقاله به هر زبانی كه باشد مهم نیست ولی چند مورد در آن باید به زبان انگلیسی باشد كه عبارتند از: اسامی نویسندگان، عنوان، چكیده و كلمات كلیدی و حتی الامكان منابع و مآخذ هم انگلیسی باشد.

موارد فرعی هم وجود دارد كه شامل این موارد است:

1- مجله باید حوزه بین المللی داشته باشد و به یك حوزه جغرافیایی خاص تعلق نداشته باشد.

2- در حوزه آن مجله، ترجیحاً مجله مشابه نباشد یا اگر هست آن مجله معیار برتری نسبت به آنها داشته باشد.

3- افراد به وجود آورنده آن حتی الامكان افراد شناخته شده ای باشند.

4- افراد به وجود آورنده، توزیع جغرافیایی مناسبی داشته باشند مثلاً همه ایرانی نباشند.

البته موارد فرعی، نمره اضافه دارد و در قبولی یا رد مجله از طرفISI نقش بازی نمی كند.

موسسه ISI و چگونگی ارسال مقاله علمی به این مركز

موسسه اطلاعات علمی (Institute for Scientific Information):

بانك اطلاعات ISI مركزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجلات علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد. شمار مجلات ISI ثابت نیست. یك مجله ممكن است در یك زمان٬ از مجلات ISI محسوب شود٬ اما به دلیل كاهش بار علمی٬ بعداً از لیست مجلات ISI كنار گذاشته شود. در حال حاضر بیش از ۱۶۰۰۰ مجله٬ در لیست ISI قرار دارند. هر ساله ۲۰۰۰ مجله جدید مورد ارزیابی قرار می گیرد و حدود ده درصد آنها به لیست ISI اضافه می شوند.

هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISIیكسری مراحل ارزیابی را پشت سر می گذارد. ازجمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانك اطلاعاتی ISI ، كمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقالات چاپ شده در آن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشرآن می باشد. لازم به ذكر است كه هیچ یك از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرد بلكه با بررسی مجموع عوامل یك امتیاز كلی داده خواهد شد. از جمله مواردی كه در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است كه عنوان مقالات، چكیده و كلمات كلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می شود كه منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می رسد اما موارد ذكر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی كنندگان مجلات علمی در ISI نمی توانند عناوین و منابع بكاررفته در مقالات را به زبان انگلیسی ترجمه كنند. داوری علمی و تخصصی مقالات چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده ترین موارد مورد توجه ارزیابی كنندگان می باشد كه گویای اعتبار و غنای علمی مجله است.

ارجاع به خود یا self citation چیست؟

اگر منابع ذكر شده در مقاله٬ پژوهش نویسندگان خود مقاله باشد٬ این كار از ارزش مقاله می كاهد زیرا جنبه بین المللی بودن آن را ضعیف می كند. درجه ارجاع به خود مجلات ISI معمولا كمتر از ۲۰٪ است.


ضریب تاثیر یا درجه تاثیر یا Impact factor چیست؟

این عامل همه ساله توسط ISI برمبنای ارجاعات به هر یك از مجلات علمی آن محاسبه می شود و نتیجه در گزارشات ارجاع مجله یا Journal Citation Reports یا به اختصار JCR ٬ منتشر می شود. این ضریب٬ نه برای مقاله یا نویسنده٬ بلكه برای مجله محاسبه می شود. محاسبه برمبنای یك دوره سه ساله صورت می گیرد. فرضا اگر در سال ۸۴ جمعا ۴۰ ارجاع به یك مجله صورت گرفته باشد و در آن مجله در سال ۸۲ تعداد ۲۶ مقاله و در سال ۸۳ تعداد ۲۴ مقاله چاپ شده باشد٬ ضریب ارجاع آن مجله٬ از تقسیم ۴۰ بر ۵۰ به دست می آید كه ۸/۰ است. یعنی به طور متوسط٬ هر مقاله آن نشریه ۸/۰ مرتبه مورد استناد مقالات دیگر قرار گرفته است.


ISI بودن یك مجله را چگونه تعیین كنیم؟

بهترین راه٬ مراجعه به سایت هایی نظیر تامسون است. زیرا همچنان كه گفته شد٬ هم تعداد مجلات زیاد است و هم ISI محسوب شدن یك مجله ممكن است همیشگی نباشد.هر نشریه با هر امتیاز علمی در كشور چاپ شود اگر ضریب تأثیرش صفر باشد، در این پایگاه قرار نمی گیرد. متأسفانه، در حال حاضر تمامی نشریات ایرانی دارای ضریب تأثیر صفر بوده و جایی در این پایگاه ندارند.


ISC چیست؟

ISC یا همان پایگاه استنادی علوم جدید و تكنولوژی كه همانند ISI دارای مقالات دانشمندان است كه خوشبختانه در ایران نیز چنین پایگاهی تاسیس شده است وهم اكنون به فعالیت می پردازد.


معیار اصلی ورود مجلات به نمایه های سه گانه ISI چیست؟

بر اساس قانون تجمع گارفیلد متون هسته برای تمامی رشته های علمی بیش از 1000 مجله نیست. همچنین مطالعه ای از سوی گارفیلد بر روی پایگاه اطلاعاتی اِس.سی.آی (Science Citation Index) نشان داده است كه 75% ارجاعات در كمتر از 1000 عنوان مجله شناسایی شدند.

حال اگر لازم نباشد كه یك نمایه استنادی چند رشته ای جامع بیشتر از چندهزار مجله را پوشش دهد، این مجلات را چگونه باید برگزید؟

هر چند برخی شائبه تاثیر پذیری این امر از سیاست و ... را مطرح می كنند ولی نظر ISI Thomson چیز دیگری است. یعنی هزینه- كارآیی. گارفیلد خود می گوید: چون مساله پوشش، وجهی عملا اقتصادی دارد، معیار برای آنچه انتخاب می شود، هزینه-كارایی است. هدف هزینه – كارآمدی یك نمایه به حداقل رسانیدن هزینه در ازای شناسایی یك مدرك مفید و به حداكثر رسانیدن احتمال دستیابی به یك مدرك مفید منتشره است. یك نمایه هزینه- كارآمد باید پوشش دهی خود را تا حد امكان محدود به آن مداركی نماید كه ممكن است افراد مفیدشان بدانند. به زبان ساده ISI Thomson مجلاتی را نمایه می كند كه احتمال استناد به آنها بیشتر باشد.ولی چه شاخصی می تواند صلاحیت ورود دیگر مجلات به جمع مجلات منبع ISI Thomson را تایید كند.

جواب بسیار ساده است: فراوانی استناد به مجلات در منابعی كه پیشتر در این نمایه وارد شده اند.اگر دانشگاهها می خواهند مجلات خود را در نمایه های سه گانه ISI Thomson وارد كنند، علاوه بر رعایت ضوابط عمومی مانند وضعیت نشر، كیفیت مقالات، تركیب سردبیری و تحریریه و ... باید در جستجوی راهكارهایی باشند كه به مجلات آنها از سوی مجلات منبع ISI Thomson، استناد شود. شاید یكی از راهها تشویق محققان دانشگاه در استناد به مدارك مجلات داخلی، در مقالات ارسالی به مجلات تحت پوشش نمایه های سه گانه ISI Thomson باشد.

پیوستن پایگاه استنادی علوم ایران به ISI :

رئیس كتابخانه منطقه ای علوم و تكنولوژی گفت: پیوستن ISC به ISI با هدف افزایش سهم تولیدات علمی ایران در جهان در نشستی با حضور مسئولین ISI در كتابخانه منطقه ای بررسی شد. با توجه به اینكه تمامی خصیصه های ISI در ISC نیز وجود دارد، كتابخانه منطقه ای علوم و تكنولوژی شیراز كه متولی ایجاد ISC ( پایگاه استنادی علوم و تكنولوژی ) در كشور است، برای درج شدن مجلات بیشتری به زبان فارسی در ISI و ایجاد ارتباط بیشترISC با ISI تلاش می كند.

با برقراری پیوند علمی میان ISI و ISC شناسایی علم به زبان فارسی در سطح بین المللی بیشترمی شود و سهم ایران از تولیدات علمی دنیا بیشتر خواهد شد . هم اكنون بیش از 6 هزار مقاله توسط مجلات معتبر در ISC تولید می شود اما انعكاس این تولیدات علمی در سطح بین المللی كم است كه با درج تعدادی از مجلات در ISI بازتاب علمی ایران در جهان بیشتر می شود.

وی با بیان اینكه هم اكنون 25 مجله ایرانی توسط ISI شناسایی شده و نمایه می شود، افزود: در حال حاضر تلاش می شود این تعداد به 500 مجله افزایش یابد . مسئول راه اندازی ISC در ایران با بیان اینكه ایران چهارمین كشور دارای مطالعات استنادی علوم بر پایه ISI است، گفت: كشورهای ژاپن و چین نیز توانسته اند مجلات خود را به همین روش در ISI درج كنند.

گفتنی است كتابخانه منطقه ای علوم و تكنولوژی شیراز چندی پیش مأمور راه اندازی پایگاه استنادی علوم ایران و جهان اسلام شد و این مركز هم كانون در تلاش برای سنجش تولیدات علمی در كشورهای اسلامی، رتبه بندی نشریات كشورهای اسلامی، تولید نمایه استنادی علوم كشورهای اسلامی به منظور توسعه ISC در میان تمامی كشورهای اسلامی و پیوند دادن ISC به ISI است .

لیست ژورنال های ISI

http://science.thomsonreuters.com/mjl/


جستارهای وابسته


[منبع:]

http://www.ses.ac.ir/



خطا در ایجاد انگشت‌دانه: Unable to run external programs in safe mode.
برای پیگیری این موضوع در فروم اینجا را کلیک کنید.



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر