تبلیغات
The Articles - چگونه یک مقاله علمی بنویسیم.
prepared:by Mansoor Faryadi

چگونه یک مقاله علمی بنویسیم.

نویسنده :منصور فریادی
تاریخ:جمعه 26 خرداد 1391-11:03 ب.ظ

 

چگونه یك مقاله علمی را خواندنی تر بنویسیم؟

مارتین گرگوری بیش از یك دهه پیش در مجله «نیچر» نوشت: «دو نوع نوشتار‌ علمی وجود دارد. یك نوع برای جلب خواننده و نوع دیگر فقط برای این‌كه مورد ارجاع قرار گیرد و این نوع دوم مانند یك بیماری عفونی به سرعت در حال گسترش است.»

به نظر می‌رسد در این مقطع زمانی نیز تغییرات بسیار محدودی ایجاد شده است. هنوز هم حجم زیادی از مقالات علمی‌منتشره فقط توسط دانشمندان و محققانی كه به موضوع مقاله علاقه‌مند هستند، مورد مطالعه قرار می‌گیرد و افرادی كه به مطالعه گذرای مقالات علمی می‌پردازند، بیشتر به صفحات علمی روزنامه‌ها و مجلات علمی عام مراجعه می‌كنند.

با وجود مقالات فراوانی كه در مورد نحوه نگارش صحیح و قابل فهم برای جلب توجه خواننده‌ها وجود دارد، دانشمندان نباید از فقدان راهنماهای مناسب برای نحوه نگارش مقالات گلا‌یه داشته باشند. بسیاری از ژورنالیست‌ها و نویسندگان حرفه‌ای این دو كتاب استاندارد در مورد نحوه نگارش مقاله خوب و علمی را مورد توجه قرار می‌دهند: اجزای سبك‌های نگارشی (استانك، وایت 1959) و درباره خوب نوشتن (زینسر 1976) حال آن‌كه این كتاب‌ها و كتاب‌های مشابه‌شان برای بسیاری از دانشمندان ناشناخته‌اند. با وجود این‌كه این كتاب‌ها نحوه نگارش صریح مقالات علمی را به طور دقیق بیان نمی‌كنند ولی از جهت بیان نحوه صحیح سازماندهی مطالب و نگارش مقالات شیوا و حاوی اطلاعات مفید، بسیار با ارزشند. مهم‌تر این‌كه این قبیل كتاب‌ها حامل یك پیام مهم هستند كه نویسندگان باید مطالب را برای خوانندگان بنویسند نه برای خودشان.

البته هنوز هم بسیاری از مقالات علمی و پزشكی، حاوی مطالب طولانی و مبهمی هستند كه بیشتر خوانندگان و حتی آن‌هایی را كه آگاهی مناسبی به موضوع دارند نیز گمراه می‌كنند.

مسلماً محدودیت‌هایی در شكل و ساختار مقالات علمی وجود دارد. در یك مقاله علمی علاوه بر در نظر گرفتن نكاتی كه مورد نظر مجلات علمی مختلف است باید مقدمه، مواد و روش‌ها، نتایج و بحث در مورد نتایج در ارتباط با تئوری اولیه آورده شود. ماهیت مقالات علمی بیان نتایج و بحث بدون خطا (bias)، محدودیت‌هایی را در نحوه نگارش مقاله ایجاد می‌كند: بیان نتایج در جملات با فعل مجهول (passive) به آن شكل غیر شخصی می‌دهد و لزوم به كار بردن مراجع مختلف نیز مانع می‌شود كه متن مقاله به خوبی دنبال شود. با این وجود، این قوانین به قدری انعطاف‌پذیر هستند كه بتوان مقاله‌ای نوشت كه حاوی مطالب مفید و جالب توجه باشد

10 فرمان برای نگارش علمی و جذاب

1- یك تفكر قدیمی در معماری وجود دارد كه می‌گوید شكل اشیا از عملكردشان پیروی می‌‌كند. این تفكر در نگارش هم وجود دارد. بسیاری از دانشمندان عقیده دارند هیچ چیزی مهم‌تر از نتایج مقالاتشان نیست. اما واقعیت این است كه اولین عملكرد مقاله انتقال پیام به خواننده و متقاعد كردن وی به ارزشمند بودن تحقیق انجام شده است بنابراین بهتر است قبل از شروع به نوشتن، در مورد پیام موضوع تأمل شود. حتی بهتر است پیش از نوشتن عنوان مقاله، راجع به نتایج مقاله نیز اندیشیده شود. دانشمندان امروزی كمتر به بیان نتایج خام می‌پردازند و هدفشان تفسیر و بحث بهتر نتایج است (Horton,1995).

یك نویسنده ممكن است موضوعی را در ذهن خود روشن و واضح تصور كند و نیازی به توصیف و تفسیر حس نكند در صورتی‌ كه خواننده ممكن است اصلاً چنین تفكری نداشته باشد. تمام تردید‌ها توسط خوانندگان مختلف از این تفكر نویسنده ناشی می‌شود كه مطلبی كه در اثر بحث و گفتگوی زیاد برای وی مسجل و بدیهی شده است برای خواننده نیز واضح و روشن است. گاهی اوقات، نتایجی كه مربوط به موضوع اصلی نیستند هر قدر هم كه جالب باشند، بهتر است حذف شوند و اگر این نتایج حذف شده مفید و اساسی باشند بهتر است در یك مقاله دیگر مطرح شوند.

یك نوشتار باید یك پرسش اصلی را پاسخ دهد و بی‌توجهی به این موضوع از دلایل شایع بی‌میلی خوانندگان نسبت به مطالب است .(Lambert et al 2003) این پرسش باید مشخص، جدید، مورد علاقه و استقبال جامعه علمی باشد (Perneger & Hudelson, 2004).

خوانندگان مجلات فوق تخصصی به توضیحات اضافه و طولانی درباره موضوع مورد بحث علاقه‌ای ندارند، در حالی ‌كه در مجلات عمومی، برای ایجاد پس زمینه علمی مناسب برای خوانندگان نیاز به توضیحات تكمیلی احساس می‌شود. به طور كلی دانشمندان باید خود را جای خوانندگان گذاشته و عمق و جزئیات لازم مطلب را از دیدگاه خوانندگان بررسی كنند.

2- مورد دیگر استفاده از شیوایی و فن بیان مناسب در حین پیروی از اسلوب مقاله‌نویسی است. David Reese چنین عنوان می‌كند كه در یك مقاله پزشكی، علمی یا هر نوع دیگر، نویسنده باید با استفاده از لغات متداول سعی كند كه خواننده را نسبت مطلب نوشته‌شده متقاعد سازد. در عین حال، علی‌رغم تلاش برای فصاحت مطالب، هرگز مشاهدات و حقایق ارایه‌شده در مقالات نباید تحت تأثیر فن خطابه قرار گیرند. به عنوان مثال در یك مقاله ضرورتی برای استفاده از صفات و قیدهای پیچیده وجود ندارد و در صورتی ‌كه بیان نتایج و بحث منطقی و روان باشند، خواننده نیازی به لغات نامفهوم و غیر ضروری جهت درك بهتر مطلب احساس نمی‌كند.

كلمات غیر ضروری بهتر است حذف شود. یك نگارش پرتوان، معمولاً مختصر و فشرده است. این موضوع در مورد نوشته‌های عمومی نیز مصداق دارد. هر قدر در یك نوشته تركیبات طولانی‌ و پیچیده و توضیحات اضافی در پرانتز بیشتر باشد، خوانندگان و حتی علاقه‌مندان به موضوع را از ادامه مطالعه باز می‌دارد. بهترین و مطمئن‌ترین كار برای جلب توجه خواننده‌ها بیان مطالب به صورت صریح، قطعی و مشخص است.

3- خوانندگان انتظار دارند هر نوع اطلاعات خاص موجود در یك مقاله را در محل مخصوص آن پیدا كنند. در صورتی‌ كه جابجایی‌های زیادی در محل‌های ارایه اطلاعات ایجاد شود، مثلاً برخی نتایج بدون آن‌كه در قسمت یافته‌های مقاله ذكر شده باشند در بحث مورد ارزیابی و تفسیر قرار گیرند، خواننده را سردرگم می‌كنند. مطالبی كه قرار نیست در قسمت بحث مطرح شود بهتر است از قسمت نتایج حذف شود.

4- عنوان مهم‌ترین عبارت یك مقاله است. اگر خواننده‌ای اهمیت نوشته‌ای را از عنوان آن برداشت نكند به خواندن آن ادامه نمی‌دهد. عنوان‌های طولانی حامل اطلاعات بیشتری هستند ولی توجه كمتری جلب می‌كنند، به‌خصوص در افرادی كه با نگاه سریع و گذرا از روی عناوین موجود در فهرست مجلات، مقاله مورد نظرشان را انتخاب می‌كنند. عنوان‌های كوتاه جذاب‌تر هستند ولی ممكن است مفهوم كامل را نرسانند. عناوینی كه از لغات ایهام‌دار استفاده می‌كنند، جذابیت بیشتری برای خوانندگان دارند، ولی نباید به تبیین محتوای اطلاعاتی مطلب بپردازند. در نهایت در هنگام انتخاب عنوان مناسب، باز هم بهتر است نویسنده خود را در جایگاه خواننده قرار دهد.

5- خلاصه مقاله نیز دارای اهمیتی تقریباً مساوی با عنوان است، گاهی تنها بر اساس خلاصه مقاله یك خواننده تصمیم می‌گیرد مقاله را بخواند یا آن را كنار بگذارد. هر قدر هم یك مطلب حاوی اطلاعات قیمتی و مهم باشد، در صورتی‌ كه در خلاصه مطرح نشده باشد، خواننده علاقه‌ای به ادامه دادن مطالعه پیدا نمی‌كند. خلاصه مقاله به دو شكل نوشته می‌شود؛ نوع آزاد كه شامل یك پاراگراف است و بیشتر در مقالات مولكولی و بیولوژی سلولی استفاده می‌شود و نوع ساختاری كه هر چهار قسمت مقاله در آن رعایت می‌شود و بیشتر در مقالات كلینیكال استفاده می‌شود. در مورد این‌كه بهتر است خلاصه پیش از نوشتن مقاله تهیه شود یا پس از اتمام آن، بهتر است كه هر دو روش یك‌بار مورد ارزیابی و آزمایش قرارگیرد و سپس روش مناسب‌تر را انتخاب كنیم.

6- بین بررسی متون و مقدمه مقاله اختلاف زیادی وجود دارد، مقدمه نباید تا جایی كه امكان دارد به مرور متون بپردازد هدف اصلی آن طراحی یك نقشه است كه نویسنده ابتدا به طور عام لزوم بررسی موضوع را عنوان می‌كند و سپس با نشان دادن روش‌ها به یك سؤال اصلی كه همان هدف مقاله است، می‌رسد. یك تاریخچه كوتاه كه اهمیت مطالعه را عنوان می‌كند و اطلاعات قبلی موجود در این زمینه را بیان كرده و نقایص موجود را نمایان می‌سازد، عموماً در مقدمه آورده می‌شود.

7- قسمت مواد و روش‌ها در مقاله باید به طور تخصصی و با جزئیات كامل مطرح شود. به نحوی كه محققان دیگر نیز بتوانند آن را انجام دهند. یك اشتباه شایع در این قسمت، بیان نشدن برخی جزئیات ضروری است كه خواننده را از درك صحیح روش انجام مطالعه باز می‌دارد، بنابراین قرار دادن خود به جای خواننده در این قسمت نیز بسیار مفید خواهد بود. شركت‌هایی كه محصولات آن‌ها مورد استفاده قرار گرفته به طور خلاصه باید لیست شوند.

8- نتایج باید با یك نظم و توالی منظم ارایه شوند، بیان نتایج باید از توالی منطقی پیروی كند و نه از ترتیب زمانی. در غیر این ‌صورت درك آن‌ها مانند چیدن قطعات پازل در كنار هم است كه می‌تواند بسیار گیج‌كننده باشد. از ارایه نتایج غیر ضروری كه تأثیر چندانی در بحث ندارند باید پرهیز شود تا خواننده سردرگم نشود و پیام اصلی نیز كم‌رنگ‌تر نشود. هدف از نوشتن یك مقاله تحقیقاتی، ارایه یك فرضیه و بحث و تفصیل و تفسیر در مورد آن است. بنابراین بحث یك مقاله باید كاملاً روان و مرتبط با نتایج و با تفسیرهای كامل و ذكر منابع مختلف باشد. تفكرات و اندیشه‌های تحقیقاتی باید با دلایل مستدل و مستند حمایت شوند و به طور كاملاً واضح و روشن مورد ارزیابی قرار گیرند تا خواننده بتواند با آن ارتباط برقرار كند.

9- در نهایت، افزایش تعداد مقالات تحقیقاتی و مقالات مروری نشان‌دهنده افزایش فشار بر محققان است تا در زمینه‌های مورد علاقه خود همگام با مقالات روز باشند. اگرچه روزانه بر تعداد الگوها و راهنماها برای نوشتن یك مقاله گویا و قابل درك افزوده می‌شود، دانشمندان از میان حجم زیادی از مقالات از همین الگو‌ها جهت انتخاب مقاله مورد نظرشان استفاده می‌كنند. دانشمندان كماكان مقالات را، در صورتی كه به عنوان آن‌ها علاقه‌مند باشند یا پرسش و پاسخ‌های مهمی را در برداشته باشند، مطالعه می‌كنند و هر قدر یك مطلب بهتر و منطقی‌تر نوشته شود خوانندگان بیشتری را جذب می‌كند و بیشتر مورد ارجاع سایر مقالات واقع می‌شود.

10- و بالاخره این كه در نظر گرفتن دو نكته هنگام مقاله‌نویسی بسیار مهم است: پیام اصلی و خواننده مقاله، چرا كه تمام هدف نویسنده متقاعد كردن خواننده به ارزش و اهمیت تحقیق انجام شده است و اگر او به خواننده‌ها بی‌توجهی كند، خواننده‌ها نیز به نوشته‌های او بی‌توجهی می‌كنند.

طریقه نگارش چكیده مقاله برای ارائه در نشریات بین المللی

چكیده‌ مقاله: Abstract

در مجلات‌ علمی‌، چكیده‌ مقاله‌ هم‌ معنی‌ خلاصه‌ است‌. اما در لغت‌ نامه‌ این‌ دو معنا تعریفی‌متفاوت‌ دارند. ‌بعضا در متون‌ علمی‌ هر دو به‌ یك‌ معنی‌ بكار می‌ روند. بطوریكه‌ بعضی‌ مجلات‌ از یك‌ لغت‌ برای‌ هر دو مفهوم‌ استفاده‌ می‌نمایند، البته‌ این‌ روش‌ فراگیر نیست‌ و بسیاری مجلات بین چكیده و خلاصه مقاله تمایز قائل هستند. (معمولا چكیده مقاله ای كه قبل از ارسال اصل مقاله برای یك مجله ارسال میگردد، چكیده مقاله پیشین نامیده میشود كه با چكیدهای كه در پایان مجلات آورده میشود چكیده پسین تفاوت اساسی دارد).

چكیده‌ مقاله‌ قسمتی‌ است‌ كه‌ خواننده‌ بعد از جذب‌ شدن‌ توسط‌ عنوان‌ مقاله‌ به‌ آن‌ نگاه‌ كرده‌ و آنرا می‌خواند، ‌ چكیده‌ علاوه‌ بر كوتاه‌ بودن‌ باید بطور معنی‌ داری‌ خلاصه‌ شده‌ و حاوی‌ مطالب‌ اصلی‌ و مهمترین‌ یافته‌ های مسلم‌ مقاله‌ باشد.

باید به‌ مجله‌ای‌ كه‌ می‌ خواهید برای‌ آن‌ مقاله‌ بفرستید نگاه‌ كرده‌ و طول‌ متوسط‌ چكیده‌ ها رااز آن‌ استخراج‌نمائید، علاوه‌ براین‌ باید به‌ قسمت‌ "توضیحاتی‌ برای‌ نویسندگان‌" رجوع‌ كرده‌ و اگر قوانین و ضوابط‌ خاصی‌ برای‌ نوشتن‌ چكیده‌ در آن‌ ذكر شده‌ آنرا رعایت‌ نمائید. مثلا معمولاً گفته‌ می‌ شود كه‌ چكیده‌ باید بین‌ صد تا صد و پنجاه كلمه‌ باشد.

چكیده‌ باید حاوی‌ بخشهای زیر باشد:

  • حقایق‌ واصول‌ بكار برده‌ شده‌
  • روشها
  • نتایج‌ اصلی‌
  • اهمیت‌ نتایج‌ و تعبیر و تفسیر آنها

چكیده‌ مقاله‌ باید حاوی‌ مطالب‌ و حقایق‌ یافت‌ شده‌ در كار تحقیقی‌، و مهمترین‌ نتایج‌ و میزان‌ اهمیت‌ كار انجام شده بوده‌ ومعنی‌ هر یك‌ از یافته‌ ها را بیان‌ نماید. نباید در چكیده‌ مطالبی‌ رابیان‌ نمود كه‌ در مقاله‌ نیامده‌ است‌ بلكه‌ بایدیافته‌ های‌ مرتبط بامقاله‌ را در برداشته‌ و دقیق‌ باشد . نباید در قسمت‌ چكیده‌ از عباراتی‌ مثل‌ "اهمیت‌ یافته‌ ها در این‌ مقاله‌ بحث‌ شده‌ است‌..." استفاده‌ نمود زیرا این‌عبارت‌ و نظایر آن‌ هیچگونه‌ اطلاعاتی‌ را به‌ خوانندگان‌ نمی‌ دهند و غیر مفید هستند و فقط محدودیت استفاده از كلمات را برای شما بیشتر می كنند.(سقف150كلمه)- . بجای‌ اینها باید یافته‌ ها راذكر نموده‌ و بیان‌ كنید كه‌ چرا این‌ یافته‌ ها مهم‌ هستند.

چهار جزء اصلی‌ هر چكیده‌ عبارتند از:

1- یافته‌ هایتان‌ ، یا چیزی‌ كه‌ قصد یافتن‌ ‌ آنرا داشته‌اید. این‌ موضوع‌ ممكن‌ است‌ قبلا در قسمت‌ عنوان‌مقاله‌ ذكر شده‌ باشد.

2- اگر روشهای‌ بكار برده‌ شده‌ در كار تحقیقی‌ جالب‌ هستند توضیحی‌ راجع‌ به‌ آنها ذكر كنید در غیر اینصورت لزومی‌ به‌ اینكار نیست‌.

3- نتایج‌ اصلی‌ كار را همراه‌ با تعابیراصلی آنها بصورت شفاف وواضح ذكركنید.هرگزنبا ید از توصیفات‌ مبهم‌ استفاده‌ نمائید. تعبیر و تفسیر‌ از نتایج‌ را براساس‌ اهمیت‌ ، كاربرد و استنباط‌ از آنها ذكر نمائید.

4- حجم یك چكیده نباید بیش از 150كلمه باشد.

هر یك‌ از موارد فوق‌ را حداكثر در چند جمله‌ ذكر نموده‌ و از كلمات اختصاری‌ كه در متن‌ استفاده‌ نموده‌ایدو یا خود آنها را مخفف‌ كرده و به اختصار آورده اید، در قسمت‌ چكیده‌ استفاده‌ ننمائید. در چكیده‌ از اشكال‌ و جداول‌ استفاده‌ ننموده‌ و به‌آنها آدرس‌ هم‌ ندهید. از عبارات‌ ساده‌ و مسلم‌ همراه‌ با مقادیر و اعداد استفاده‌ كنید. مثلا بنویسید:"هشتادوشش‌ درصد ( 86%) بیماران‌ بعد از درمان‌ سلامت‌ خود را به‌ دست‌ آوردند"

در چكیده جملات‌ را طوری‌ ننویسید كه‌ نیاز باشد به‌ منبعی‌ آدرس‌ بدهید ولی‌ اگر لازم‌ شد كه‌ درچكیده‌ به‌ منبعی‌ آدرس‌ دهید باید تمام‌ مشخصات‌ منبع‌ یعنی‌: زمان‌ چاپ‌ ، نام‌ نویسندگان،‌ نام‌ مجله‌ و غیره‌ راذكر كنید .

مقاله ISI چگونه ارزیابی می شود ؟

از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانك اطلاعاتیISI، كمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می باشد.

این گزارش حاوی اطلاعات ارزشمندی پیرامون مجله ها و رتبه بندی آنها می باشد. فاكتور تأثیر (Impact Factor)، برای نخستین بار در سال 1995 و توسط بنیانگذار ISI گارفیلد Garfield مطرح شد و به سرعت به صورت دستورالعملی جهت گزینش بهترین مجله ها به كار رفت. حقیقت این است كه این فاكتور ابزار كاملی برای اندازه گیری كیفیت مقاله ها نمی باشد، بلكه چون روش بهتری وجود ندارد و در حال حاضر نسبت به دیگر معیارها برای ارزیابی علمی از مزایایی برخوردار است، لذا عموماً مورد استفاده قرار می گیرد. JCR بیش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعی از سال 1997 به بعد در بر می گیرد و با استفاده از آن می توان مجله ها را در حوزه های تخصصی، طبقه بندی و شاخص های رتبه بندی آنها را بررسی كرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمی آن در بر گیرنده بیش از 5900 ژورنال علمی و نسخه علوم اجتماعی مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طریق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراك قابل بررسی است.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
buy cialis usa
جمعه 16 آذر 1397 07:08 ق.ظ

Appreciate it. Quite a lot of material!

how to buy cialis online usa ou acheter du cialis pas cher fast cialis online cialis prezzo al pubblico generico cialis mexico comprar cialis 10 espa241a cialis online napol acquistare cialis internet tadalafilo recommended site cialis kanada
buy tadalafil pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:59 ق.ظ

This is nicely expressed! !
wow look it cialis mexico free cialis cialis generique 5 mg cialis 20 mg cost cialis rezeptfrei tesco price cialis comprar cialis navarr legalidad de comprar cialis we choice cialis pfizer india cialis generic tadalafil buy
Cialis generic
چهارشنبه 14 آذر 1397 03:54 ب.ظ

You made your stand quite nicely!.
viagra vs cialis vs levitra 40 mg cialis what if i take buy brand cialis cheap prices on cialis 10 mg low cost cialis 20mg american pharmacy cialis buy cialis online cialis australia org cialis e hiv cialis 5 mg buy
buy tadalafil online
چهارشنبه 14 آذر 1397 03:44 ق.ظ

Fantastic forum posts. Kudos!
estudios de cialis genricos look here cialis order on line generic cialis soft gels deutschland cialis online chinese cialis 50 mg prescription doctor cialis side effects of cialis tadalafil 5mg cialis soft tabs for sale generic cialis 20mg uk
Buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 04:38 ب.ظ

Beneficial info. Thank you!
venta cialis en espaa cialis daily reviews cialis 100mg suppliers cilas buy cialis uk no prescription cialis generico milano cost of cialis cvs we recommend cialis info tarif cialis france non 5 mg cialis generici
buy cialis with no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 05:18 ق.ظ

Helpful knowledge. Thank you!
cialis reviews cialis rckenschmerzen cialis official site precios cialis peru cialis 5mg we like it safe cheap cialis cialis therapie chinese cialis 50 mg cialis reviews cialis professional from usa
buy cialis online us pharmacy
دوشنبه 12 آذر 1397 05:12 ب.ظ

Incredible a lot of amazing knowledge.
trusted tabled cialis softabs cialis generico milano generic cialis tadalafil miglior cialis generico cialis generic tadalafil buy cialis 20 mg cut in half legalidad de comprar cialis cheap cialis recommended site cialis kanada trusted tabled cialis softabs
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 آذر 1397 05:00 ق.ظ

Great content. Thanks!
wow look it cialis mexico cialis 20 mg cost cialis 10mg prix pharmaci sublingual cialis online cialis kaufen cialis 5mg cialis prezzo al pubblico buy generic cialis enter site natural cialis cialis 5 mg effetti collateral
buy cials online
یکشنبه 11 آذر 1397 04:38 ب.ظ

Great facts. Thanks a lot.
venta cialis en espaa the best choice cialis woman cialis authentique suisse enter site very cheap cialis cialis generic estudios de cialis genricos cialis en 24 hora rx cialis para comprar buying cialis overnight compare prices cialis uk
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 04:37 ق.ظ

Awesome material. Appreciate it.
walgreens price for cialis enter site 20 mg cialis cost opinioni cialis generico when will generic cialis be available cialis mit grapefruitsaft if a woman takes a mans cialis cialis dose 30mg cialis pills price each costo in farmacia cialis generic cialis
buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 05:12 ب.ظ

Good postings, Regards!
cialis generisches kanada tadalafil tablets cialis dosage cipla cialis online cialis canada import cialis cialis italia gratis prices for cialis 50mg sublingual cialis online cialis prezzo di mercato
Buy cialis
شنبه 10 آذر 1397 04:13 ق.ظ

Helpful data. Regards.
cialis without a doctor's prescription purchasing cialis on the internet cialis cipla best buy can i take cialis and ecstasy cialis 5 mg preis cialis 20mg schweiz cialis patent expiration precios cialis peru buy cheap cialis in uk purchase once a day cialis
buy generic cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 04:57 ب.ظ

You have made your point extremely effectively!!
cialis generico viagra vs cialis import cialis cialis 20 mg cost cost of cialis cvs enter site natural cialis cialis sans ordonnance wow cialis tadalafil 100mg cialis vs viagra cheap cialis
Cialis 20 mg
جمعه 9 آذر 1397 05:12 ق.ظ

Many thanks! Numerous content.

interactions for cialis buying cialis on internet warnings for cialis bulk cialis cialis super acti tesco price cialis i recommend cialis generico generic cialis at the pharmacy safe dosage for cialis cialis pills price each
Cialis prices
پنجشنبه 8 آذر 1397 05:51 ب.ظ

You mentioned this very well.
cialis tablets for sale cialis generic buy brand cialis cheap how much does a cialis cost dose size of cialis cialis cipla best buy cialis super acti cialis 50 mg soft tab we use it 50 mg cialis dose cialis generico
Cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 05:59 ق.ظ

Many thanks. Ample forum posts!

buy cialis uk no prescription cialis kaufen wo prices for cialis 50mg acheter cialis kamagra are there generic cialis click now buy cialis brand costo in farmacia cialis cialis 5mg prix achat cialis en itali order generic cialis online
buy generic cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:06 ب.ظ

You definitely made the point!
cialis sale online cilas trusted tabled cialis softabs cialis kaufen wo how does cialis work where do you buy cialis cialis online deutschland compare prices cialis uk generic for cialis are there generic cialis
Buy generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:25 ق.ظ

Cheers, Awesome information!
cilas rezeptfrei cialis apotheke generic cialis at the pharmacy viagra vs cialis cialis great britain click now buy cialis brand viagra cialis levitra cialis daily dose generic tadalafil 5mg cialis ahumada
levitra
جمعه 20 مهر 1397 09:55 ق.ظ

Thanks a lot, Numerous advice!

levitra 20 mg bayer prezzo levitra 20 mg bayer prezzo levitra 10 mg prezzo buy levitra buy levitra 20 mg buy 10 mg levitra levitra 10 mg prezzo levitra online levitra 10 mg prezzo buy levitra 20 mg
Cialis 20 mg
سه شنبه 10 مهر 1397 07:46 ب.ظ

Information nicely utilized!!
where to buy cialis in ontario cialis 50 mg soft tab click here cialis daily uk calis cialis generico lilly if a woman takes a mans cialis cialis flussig cialis prices cialis 20 mg best price cialis side effects dangers
cialisbuys.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 10:57 ب.ظ

Amazing data. Regards.
cialis 5 mg buy legalidad de comprar cialis acheter cialis meilleur pri order generic cialis online cialis daily reviews generic cialis review uk does cialis cause gout rezeptfrei cialis apotheke overnight cialis tadalafil cialis cuantos mg hay
cialisyoues.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 02:39 ب.ظ

You actually reported that really well.
click now cialis from canada cialis tablets for sale are there generic cialis acheter cialis kamagra cialis en mexico precio we choice free trial of cialis buy cialis online cialis en mexico precio effetti del cialis cialis 100mg suppliers
http://buycialisonli.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 09:29 ق.ظ

Thanks. I value this!
how can you buy viagra buy generic viagra online viagra how to get a prescription how to buy viagra without seeing a doctor buy viagra online forum order viagra usa buy viagra online overnight where to buy viagra online without prescription online viagra purchase how can i order viagra
kawanboni.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:58 ق.ظ

Kudos, Ample advice!

cialis 10mg prix pharmaci cialis daily tesco price cialis cialis authentique suisse cialis 05 cialis patent expiration cialis side effects cialis flussig walgreens price for cialis cialis for sale south africa
http://viagrayosale.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 04:55 ب.ظ

Cheers! Loads of tips.

cialis 5mg billiger cialis rezeptfrei sterreich buying cialis overnight wow cialis tadalafil 100mg viagra vs cialis vs levitra cialis pills boards look here cialis order on line cialis tablets australia cialis prices cialis for daily use
babecolate.com/buy-cialis-and-viagra-in-the-us.html
دوشنبه 22 مرداد 1397 09:39 ب.ظ

Regards. A good amount of posts.

how to purchase cialis on line cialis side effects prices on cialis 10 mg cialis 30 day sample cialis great britain no prescription cialis cheap safe dosage for cialis wow look it cialis mexico cialis coupons 40 mg cialis what if i take
Generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 08:44 ق.ظ

Appreciate it. Loads of tips!

how does cialis work cialis taglich cialis generico lilly cialis sale online buying cialis overnight cialis kaufen bankberweisung cialis usa cost cialis from canada costo in farmacia cialis cuanto cuesta cialis yaho
Cialis canada
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 09:25 ق.ظ

Kudos, Awesome stuff!
5 mg cialis pharmacie en ligne cialis daily reviews viagra vs cialis vs levitra cialis tablets australia cialis generic availability buy generic cialis cialis ahumada buy name brand cialis on line cialis 5mg cipla cialis online
Buy generic cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 11:30 ب.ظ

You have made your stand very nicely!.
we use it cialis online store canada discount drugs cialis cialis farmacias guadalajara cialis 10 doctissimo cialis for sale in europa the best site cialis tablets rezeptfrei cialis apotheke ou acheter du cialis pas cher cialis 20 mg cost cialis with 2 days delivery
Viagra 5mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 05:55 ب.ظ

Nicely put. Appreciate it.
buy viagra where how to buy viagra uk buy viagra online without rx where buy viagra uk how do i buy viagra online sildenafil online uk levitra buy viagra internet generic viagra online usa buy cheap viagra generic online
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30